De Daf YA 126, "Eentonner" of "WEP"

De Heer van wijk.
In de 50er jaren heeft de Daffabriek de opdracht gekregen een voertuig te ontwikkelen voor het vervoer van 1000 kg aan manschappen of materieel en het voertuigje moest goede tereineigenschappen bezitten. De pas aangeworven Heer van Wijk heeft zich over deze klus gebogen en zal tot op heden mededelen dat het hem heel wat kopzorgen heeft gekost. De voorwaardes die door het ministerie van Defensie werden opgelegd hadden zijn beperkingen. Er moest veel gebruik worden gemaakt van vooraf bepaalde leveranciers en onderdelen. Voor sommige onderdelen was dat niet zo erg (motor en vernellingsbak) maar de remmen van Lockheed blijven tot op heden geen succes te zijn.

(licht gemodificeerde DAF's YA 126)

Veel waker gelegen
Nachten heeft ie er van wakker gelegen. Zonder enige schroom gaf de heer van Wijk ons toe: "De remmen wilde maar niet klachtenvrij blijven en het voertuigje "jimmide" alle kanten op."
Het weggedrag van het voertuig werd beinvloed door het profiel van de banden. Door de trilling van de banden, in combinatie met de massa van het voertuig ontstond er een trilling in het rijdend voertuig waardoor het niet meer op de weg was te houden. Tijdens een belangrijke proefrit door de Belgische ardenne heeft Defensie er ook helaas een militair bij verloren, hij verongelukte dodelijk.
Om het voertuig een ander trillingsgetal te geven wed het chassis maar een milimeter dikker geproduceerd (nou weten wij ook waar doe 3500 kg. vandaan komen) en het "jimmiën" werd een stuk minder. Helemaal hebben ze het nooit kunnen laten verdwijnen, er zijn verhalen bekend van deuren die uit het voertuigje denderden tijdens een ritje met 70 km/uur. De remmen van Lockheed zijn ook nooit drastisch verbeterd waardoor intensief onderhoud niet overbodig is.
Wellicht had de heer van wijk beter gewoon kunnen gaan slapen, het heeft allemaal niet veel mogen baten.

De Eentonner, WEP, wapendrager,.......
De officiele naam: Daf YA 126 is te herleiden naar de fabrikant van het voertuig:
YA staat voor militair voertuig met algemene dienst (zo staat een "T" voor "trekker" en een "P" voor "panser")
De 126 staat voor "1" ton laadvermogen, de "2"e uitvoering (de YA 116 is nooit in productie genomen en er bestaan hooguit enkele afbeeldingen en tekeningen van) en de "6" refereert op de 6 wielen die er onder zitten, waarvan de steunwielen gewoon worden meegeteld zonder dat ze normaal dragend of aangedreven zijn.

de voorloper van de 126
Een van de weinige afbeeldingen van de YA 126

Zijn bijnamen "eentonner" komen dus van het laadvermogen en "WEP" is een afkortinge van de engelse vertaling van de (bij)naam wapendrager, wat in het eingels "weaponcarier" was geworden.
Het is een 4X4 aangedreven voertuigje waarvan de voorwielaandrijving in en uitschakelbaar is. Er zit een 4,6 benzinemotor in en het bijzondere aan het voertuig is de H-aandrijving. Deze aandrijving, welke ontwikkeld was bij de DAF fabrieken, houdt in dat direct na de 2e versnellingsbak de aandrijflijn verdeeld word in de rechter- en linkerzijde. Aan de zijkant van het voertuig gaan er dus twee kardanassen naar de voorwielen en twee kardanassen naar de achterwielen. Hierdoor hangt er geen as tussen de wielen met een groot differentieel in het midden. De bodemvrijheid wordt hiermee drastisch verhoogd wat je snel merkt in het terrein. (Als vele vrachtwagens met hun buik aan de grond zitten kun je vaak nog een heel end komen)

De uitvoeringen:
Allereerst hebben ze de WEP gebouwd met een huifje er op maar toen dit tochtig zeiltje te weinig bescherming bood voor radio- en telexapparatuurhebben ze er ook een "hard-top" voor gemaakt, de Shelter. Zo zijn ze ook Wepjes gaan maken voor het vervoer van zieken en gewonden. Er kunnen 8 zittende en 4 liggende patienten mee vervoerd worden en het voertuigje had als enige uitvoering een kachel aan boord. Ook is het een langer voertuig (anders passen er geen brancards in) en de opbouw is een stukje hoger. Deze uitvoering komt boven de 3,5 ton uit dus mag je niet rijden met een personenrijbewijs.
Er zijn wel vele voertuigen van een mechanishe lier voorzien. Overschat de cappaciteit van deze lier niet, hij is slechts zeer beperkt inzetbaar door een geringe cappaciteit.


(Blijkbaar is Cafe De Rooie Sok niet het enige bedrijf
met een zeer ludiek promovoertuig...)

Brandweerauto's, takelwagens, dieselmotoren in een Eentonner en platte bakwagens bestaan officieel niet. Ze zijn nooit gemaakt door de DAF en zijn ook nooit door defensie erkend als officiele uitvoeringen.
Waarom zie je wel een van deze uitvoeringen?
Het relatief makkelijk modificeerbare voertuig is af en toe door enthousiaste militaire monteurs of particuliere bezetters onderworpen aan las en slijpwerkzaamheden waarbij erge handige uitvoeringen zijn ontstaan tot biertransportwagens toe. (Persoonlijk ben ik hier ook erg content mee.....). Vele aanhangers van het legervoertuigencircuit beschouwen deze modificaties als heiligschennis maar persoonlijk heb ik mijn WEP ook drastisch verbouwd omdat je bij een WEP niet echt kan spreken van een kostbare of zeldzaam voertuigje. Ik heb niet het idee dat ik er het Nederlands erfgoed geweld mee aandoe.
Over een verdwaalde peilwagen durf ik me niet uit te spreken, ze zijn wel officieel gebruikt maar of dat ze hiervoor orginele uitvoeringen hebben gebruikt is mij niet bekend.
Wel vind je hier en daar erge mooie afwijkende uitvoeringen, de brandweerwagen van de familie van Hest is er een van.

Wat technische gegevens:
De Eentonner weegt ongeveer 3500 kg en de ziekenwagen is ongeveer 150 kg zwaarder.
Hij heeft een laadvermogen van 1000 kg en de ziekenwagen mag niet meer dan 450 kg meenemen.
Als je de kap, huif en cabine er af haalt en de raam naar beneden klapt dan is het stuur de hoogste plek, met ongeveer 1,85 meter.
Hij is 4,55 meter lang, 2,11 meter breed en 2,15 meter hoog. De ziekenwagenen is 5,05 lang, 2,20 breed en ongeveer 2,60 hoog.
De motor is een 6 cilinder zijklepper van Hercules (werd ook in tractoren geplaatst en als stationaire motor gebruikt in de USA). Deze moter heeft ongeveer 100 PK bij 2800 toeren per minuut. Tot grote ergernis van vele gebruikers gebruikt hij iedere 3 km. 1 liter benzine. Gezien het spartaans karakter van de motor maakt het niet veel uit wat voor benzine je er in doet, een percentage diesel of petroleum slikt hij moeiteloos weg en veel WEPeigenaren hebben een deal met autosloopbedrijven en kopen er de 'sloopbenzine' op. Deze brandstof is wat wisselend van samensteling maar geen WEP die daar waker van ligt want hij lust toch alles ;-)
met zeiltje
Van deze Wep wijken de wielen en het cabine zeil af van de orginele uitvoering.

De ronde gele 5 op het spatbord?
Dit is de brugkwalifikatie zoals die in het leger gehanteerd wordt. Hierbij wordt er van uitgegaan dat ieder voertuig met volle lading en bepakte aanhanger een bepaald maximaal gewicht mag vertegenwoordigen en de Eentonner heeft hiervoor een 5 gekregen. Hij mag dus over (militaire) bruggen heen die voor 5 ton geschikt zijn.


Hoe kom je aan zo'n voertuig???
Het Nederlandse leger heeft er jaren geleden afscheid van genomen en via de domeinen zijn ze in het hobbycircuit terecht gekomen.
Inmiddels is er een redelijke stroom WEPjes op gang gekomen die regelmatig van eigenaar wisselen. Als je er eentje zoekt kun je gerust effe de tijd nemen, er komen er regelmatig beschikbaarop o.a. marktplaats.nl en op de verkooppagina's van diverse legervoertuigensites. (zie linkjes)


Waar moet je op letten bij de aanschaf?

In het hobbycircuit is er een redelijke aanbod van WEPjes en de meeste zijn al met voorgeschiedenis bekend bij vele insiders van dit hobbycircuit, maak hier dus gebruik van. Over het algemeen kun je stellen dat het een redelijk eerlijk voertuig is waaraan je snel kunt zien of er iets mee mis is. Rotte plekken aan het plaatwerk zijn snel gevonden, bekijk daarom een pas overgeschilderd voertuig 12 keer zo goed als een vieze vuile wep, met een flinke pot verf kan een verkoper snel wat cosmetiche aanpassingen verwezelijken.
De remmen vormen vaak een probleem maar ook deze zijn snel te testen. Vraag aan de verkoper of hij je uitgebreid alle bedieningsorganen kan uitleggen en voordoen. Met name de bediening van de lier en voorwiel/4wiel hendel geeft nog wel regelmatig problemen bij nieuwelingen en als de verkoper er ook al niet erg gemakkelijk mee om kan gaan kunnen daar wat mankementen liggen. Verder zullen ze vaak onderheving zijn aan achterstallig onderhoud of er is sprake van een gestaakt renovatie. Als je zelf niet erg handig bent aangelegd moet je nog maar eens bezien of je niet beter kunt kiezen voor een ander voertuig, een WEP vraagt veel onderhoud met name als je het terrein er mee ingaat.
Over het algemeen kun je wel stellen: Een wat duurdere WEP is uiteindelijk vaak goedkoper dan een spotgoedkoop restauratieproject.
Prijsindicaties: Een slechte WEP of een sloper mag niet veel meer kosten dan 500 euro. Als er een kentekenbewijs bij zit en je kunt er zo mee wegrijden dan koop je er weinig meer onder de 2500 euro en als je boven de 4000 euro komt moet er toch wel sprake zijn van een zeer bijzonder voertuig. (sportstuur, racestoelen, tractioncontrol, vloerverwarming e.d.)
Een harde kap of een lier betaal je met een meerprijs van 500 tot 900 euro. Zo ook een gasinstalatie.
Een "side impact protection system" en "ABS" zijn altijd standaard.



En de auteur zijn voertuig dan?

Ik heb nooit zo'n bijzondere interesse gehad in automobielen maar een eentonner is toch wel een hoofdstuk apart. Met name het model en de prestaties van dit na-oorlogs ontwerp sprak me zeer aan. Ik heb ook nog een blauwe maandag naar unimogjes gezocht maat mijn keuze is vol overtuiging op het "webje" gevallen.
In febr 2001 heb ik een Daf YA 126 gekocht van Dirk Antonis. (Z'n Gamma-goat wil ie niet verkopen. Dirk heeft ook nog een Stalwart)


Roadkapje is een promotieauto van Cafe De Rooie Sok en het vuurpuwteam van ons cafeetje.
Ook is ze te huur voor promotionele activiteiten voor derden. (interesse???? effe Bart van "De Sok" bellen! 040-2075310)

Terug naar de hoofdpagina?
Klik hier
Roadkapje de daf YA 126 van Cafe De Rooie Sok


de eigenaar: